Bütün bebekler emme ihtiyacıyla doğar. Bu refleks beslenmek için gerekli, bazı bebekler için de sakinleştirici. Bebeğin beslenmenin ötesinde emmek istiyorsa emzik bu ihtiyacı karşılayabilir. Bu rehber Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) önerilerini bir araya getiriyor.
**Uykuda emzik ve ani bebek ölümü:** AAP, şekerleme ve gece uykusunda emzik vermenin ani bebek ölümü sendromu (SIDS) riskini azaltmaya yardımcı olduğunu, emzik bebek uyuduktan sonra ağzından düşse bile bunun geçerli olduğunu söylüyor. Düşen emziği geri takman gerekmiyor. NHS de bebeği uyuturken emzik kullanmayı düşünebileceğini, bazı araştırmaların bunun SIDS riskini azaltabileceğini gösterdiğini belirtiyor.
**Emziriyorsan biraz bekle:** AAP, emzik vermeden önce emzirmenin iyi oturmasını beklemeni öneriyor; bu genellikle yaklaşık 3-4 hafta sürüyor. Emzirmenin oturması şu anlama geliyor: sütün yeterli, emzirme rahat ve düzenli, bebeğin iyi kavrıyor ve olması gerektiği gibi kilo alıyor. Bebeğini emzirmiyorsan emziğe istediğin zaman başlayabilirsin.
**Emzik öğünün yerine geçmesin:** AAP, emziğin bir öğünü geciktirmek ya da onun yerine geçmek için kullanılmamasını, yalnızca bebeğin aç olmadığından emin olduğunda verilmesini öneriyor. Bebeğin emziği istemiyorsa zorlama. Daha sonra yeniden deneyebilirsin ama bazı bebekler emziği hiç sevmez ve bu da normal.
**Asla bağlama, asla tatlıya batırma:** • AAP, emziği beşiğe ya da bebeğin boynuna veya eline asla bağlamamanı söylüyor; bu ciddi yaralanmaya, hatta ölüme yol açabilir. • Uyurken emziği boynuna asma ya da kıyafetine tutturma. • NHS, emziğin şeker ya da reçel gibi tatlı bir şeye batırılmamasını öneriyor ve bunu diş çürümesini önleme önerileri arasında sayıyor. • NHS'ye göre bal 1 yaşından önce verilmemeli, çünkü küçük bebekler onu güvenle sindiremez. Emziği bala batırmak da buna dahil.
**Doğru emziği seçmek (AAP):** • Yumuşak uçlu, tek parça bir model seç; bazı modeller iki parçaya ayrılabilir. • Koruyucu kalkan en az 1,5 inç (yaklaşık 3,8 cm) genişlikte olmalı ki bebek emziğin tamamını ağzına alamasın. • Kalkan sert plastikten yapılmış ve hava delikli olmalı. • Biberon emziğini emzik olarak kullanma; bebek güçlü emerse uç halkadan çıkıp boğulmaya yol açabilir. • Birkaç yedek bulundur, emzikler en gerekli anda kaybolur.
**Temizlik ve kontrol:** AAP, ilk kullanımdan önce emziği üreticinin talimatına göre kaynatmanı ya da bulaşık makinesinden geçirmeni öneriyor. Ucun içinde kalan suyu temiz ellerle sıkarak boşalt; yoksa içindeki sıcak su bebeğin ağzını yakabilir. Bebeğin 6 aylık olana kadar emziği bu şekilde sık sık temizle, sonrasında sabunla yıkayıp temiz suyla durulaman yeterli. Emzikler zamanla bozulur: son kullanma tarihi geçmişse, rengi değişmişse ya da yırtılmışsa yenisini al.
**Kulak enfeksiyonu ve dişler:** NHS, kulak enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilecek adımlar arasında çocuğa 6 aylıktan sonra emzik vermemeye çalışmayı sayıyor. AAP'ye göre çocuk 2-4 yaşından sonra da emziği güçlü şekilde emmeye devam ederse bu, ağzın şeklini ve dişlerin dizilişini etkileyebilir. Çocuk kalıcı ön dişleri çıkmadan önce bırakırsa ısırma düzeninin kendiliğinden düzelme olasılığı yüksek.
**Gece uyanmalarına hazırlıklı ol:** AAP, uykuya dalmak için emziğe bağımlı olan bebeklerin emzik ağızlarından düşünce uyanabileceğini hatırlatıyor. Uyuyan bebeğin ağzından düşen emziği geri takman gerekmez, ama bebeğin uyanıp emziği ararsa ve onu kendi bulup takamayacak kadar küçükse senin uzatman gerekebilir.
**Emziği bırakmak:** AAP'nin ilk önerisi şaşırtıcı ama basit: alışkanlığı görmezden gel, çoğu çocuk kendiliğinden bırakır. Sert sözler, alay ya da ceza çocuğu üzer ve işe yaramaz. Bunun yerine: • Emzik kullanmadığında çocuğunu öv ve ödüllendir. • Yıldız tablosu ve gün içinde nazik hatırlatmalar deneyebilirsin. • Can sıkıntısından emiyorsa ellerini sevdiği bir uğraşla meşgul et. • Hangi yöntemi seçersen seç çocuğuna anlat; korkutuyor ya da gerginleştiriyorsa hemen bırak.
**Ne zaman doktora danışmalı?** • Çocuğunun damağında ya da dişlerinin dizilişinde değişiklik fark edersen çocuk doktoruna ya da çocuk diş hekimine başvur (AAP). • Emzirme oturmuyor, bebeğin iyi kavramıyor ya da yeterince kilo almıyor gibi görünüyorsa emzik vermeden önce sağlık çalışanına danış. • Çocuğunun sağlığı ya da gelişimiyle ilgili herhangi bir endişen varsa çekinmeden doktoruna sor.
Sevgili anne, emzik ne zorunlu ne de yasak. Doğru zamanda başlayıp birkaç basit kurala uyduğunda, bebeğin için güvenli bir rahatlama aracı olabilir. Hangi yolu seçersen seç, bebeğini en iyi sen tanıyorsun.
