Emzirmeye başlayınca yediğin her şeyin bebeğine geçip geçmediğini merak etmen çok doğal. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) önerilerine göre iyi haber şu: emzirirken özel bir diyet uygulaman gerekmiyor. Yine de birkaç konu biraz dikkat istiyor.
**Özel diyet yok, çeşitlilik var:** CDC, emziren kadınların genellikle belirli besinleri kısıtlamasına gerek olmadığını söylüyor. NHS'nin önerdiği sağlıklı tabak şöyle: • Günde en az 5 porsiyon farklı renkte meyve ve sebze • Patates, ekmek, makarna, pirinç gibi nişastalı besinler; mümkünse tam tahıllı olanlar • Bol lif: doğumdan sonra bazı kadınlar kabızlık yaşar ve lif buna iyi gelir • Baklagil, balık, yumurta ve yağsız et gibi protein kaynakları • Süt ve süt ürünleri • Bol sıvı: emzirmeye otururken yanına bir bardak su al.
**Biraz daha enerji:** CDC, iyi beslenen emziren annelere gebelik öncesine göre günde yaklaşık 330-400 kalori fazladan alınmasını öneriyor. Bu ihtiyaç yaşına, vücut kitle indeksine, ne kadar hareket ettiğine ve bebeğini yalnızca anne sütüyle mi yoksa mamayla birlikte mi beslediğine göre değişiyor.
**Vitaminler:** NHS, emziren kadınlar dahil herkesin sonbahar ve kış aylarında günlük D vitamini takviyesi almayı düşünmesini öneriyor. NHS'ye göre diğer vitamin ve minerallerin çoğu çeşitli ve dengeli beslenmeyle karşılanabilir. CDC de emzirirken B12, folat, D ve A vitaminleri, iyot ve kolin ihtiyacının arttığını belirtiyor. Vegan besleniyorsan B12 özellikle önemli: CDC, hiç hayvansal ürün tüketmeyen annelerin sütünde B12'nin çok az olabileceğini ve bunun bebekte sinir sistemi hasarına yol açabileceğini söylüyor. Takviye gerekip gerekmediğini aile hekiminle birlikte belirle.
**Balık ve cıva:** NHS, emzirirken haftada en az 2 porsiyon balık yemeni, bunlardan birinin uskumru, sardalya, alabalık ya da somon gibi yağlı balık olmasını öneriyor; bir porsiyon yaklaşık 140 gram. Yağlı balık haftada en fazla 2 porsiyon, köpekbalığı, kılıç balığı ve marlin ise haftada en fazla 1 porsiyon olmalı. CDC, çoğu balığın sütle bebeğe geçebilen cıva içerdiğini, bunun bebeğin beyin ve sinir sistemini etkileyebileceğini, bu yüzden düşük cıvalı türlerin seçilmesi gerektiğini hatırlatıyor.
**Kafein:** Kafein sütle bebeğe geçer; NHS'ye göre fazla alırsan bebeğin huzursuzlaşabilir ve uykusu kaçabilir. NHS, ne kadar kafeinin fazla sayılacağını söylemek için yeterli bilgi olmadığını belirtiyor; yine de emzirirken günde en fazla 200 mg öneriyor ve özellikle bebeğin 6 aydan küçükken azaltmanın iyi olacağını söylüyor. NHS'nin örneklerine göre bir kupa kahvede yaklaşık 90 mg, bir kupa çayda yaklaşık 55 mg, yeşil çayda yaklaşık 38 mg, bir kutu kolada yaklaşık 37 mg, 250 ml'lik bir enerji içeceğinde yaklaşık 80 mg kafein var. CDC ise günde yaklaşık 300 mg'a kadar düşük-orta miktarın bebeği genellikle etkilemediğini, ama erken doğan ve yenidoğan bebeklerin kafeini daha yavaş attığını söylüyor. Kurumlar farklı rakam verdiğinde daha düşük olanı esas almak en temkinli yol.
**Alkol:** NHS, Kraliyet Ebeler Koleji'nin emzirirken en güvenli yaklaşımın alkolden tamamen uzak durmak olduğunu önerdiğini aktarıyor. Ara sıra bir içki içersen: • NHS'ye göre ara sıra bir içkinin bebeğe zarar vermesi olası değil, özellikle içtikten sonra emzirmeden önce en az 2 saat beklersen. • NHS'ye göre sosyal bir ortamda her içki için 2-3 saat emzirmeye ara vermeyi deneyebilirsin; bunu emzirme oturduktan sonra yap ve önceden süt sağıp sakla. • Alkolü sütten temizlemek için süt sağıp dökmen gerekmiyor; kanındaki alkol düştükçe sütteki de düşer. • NHS, düzenli fazla içmenin süt miktarını azaltabileceğini, bebekte uyku, büyüme ve gelişme sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.
**Alkol ve uyku güvenliği:** NHS çok net: herhangi bir miktarda alkol aldıysan bebeğinle asla aynı yatakta ya da kanepede uyuma; bunun ani bebek ölümü sendromuyla (SIDS) güçlü bir ilişkisi var. NHS'ye göre tek oturuşta 6 birimden fazla alkol almak bebeğinin ihtiyaçlarını fark etmeni zorlaştırabilir; böyle bir durumda bebeğe hiç alkol almamış bir yetişkin bakmalı.
**Sigara:** NHS'ye göre bebeğin doğduktan sonra sigarayı bırakmak onu ani bebek ölümüne, solunum sorunlarına, kulak enfeksiyonlarına ve işitme kaybına karşı korumaya yardım eder. Bırakmakta zorlanıyorsan emzirmeyi bırakma; anne sütü bebeğini yine enfeksiyonlardan korur. NHS ayrıca evini tamamen dumansız tutmanı, emzirmeden hemen önce sigara içmemeni, sen ya da eşin sigara içiyorsanız bebekle aynı yatakta uyumamanı öneriyor.
**İlaçlar ve bitkisel ürünler:** NHS, ilaç konuşurken doktoruna, diş hekimine ya da eczacına emzirdiğini mutlaka söylemeni öneriyor. Aldığın ilaçlardan küçük miktarlar süte geçebilir, ama bu miktarlar genellikle çok düşüktür ve emzirirken güvensiz olan ilaç sayısı azdır. Yine de NHS'ye göre kodein, yutularak alınan burun açıcılar, ağrı kesici olarak aspirin ve bitkisel ürünler emzirirken genellikle önerilmiyor; bitkisel ürünlerin güvenliği hakkında yeterli bilgi yok. Bebeğin erken doğduysa ya da doğumda sarılık geçirdiyse bunu da doktoruna söyle. Reçeteli ilaçlarını doktoruna danışmadan bırakma.
**Ne zaman doktora ya da eczacıya danışmalı?** • Herhangi bir ilaç, bitkisel ürün ya da takviye kullanmadan önce. • Kafein aldıktan sonra bebeğin belirgin şekilde huzursuz ve uykusuz görünüyorsa. • Vegan ya da kısıtlı besleniyorsan. • Alkolü azaltmakta zorlanıyorsan ya da sigarayı bırakmak için destek istiyorsan.
Sevgili anne, mükemmel bir diyete değil, dengeli ve keyifli bir beslenmeye ihtiyacın var. Kendine iyi bakman, bebeğine verebileceğin en güzel desteklerden biri. Bir bardak suyunu yanına al, öğünlerini atlama ve aklına takılanı sormaktan çekinme.
