Tam emzirdin ya da biberonu bitirdin, bebeğin de sütün bir kısmını omzuna geri çıkardı. Bu sahne birçok evde günde defalarca yaşanıyor. Çoğu zaman tamamen normal. Yine de normal gulfu, doktora gitmeyi gerektiren kusmadan ayırmayı bilmek içini rahatlatır.
**Gulf ve reflü nedir?** Mide içeriğinin yemek borusuna geri gelmesine gastroözofageal reflü (GÖR) denir. Bebeklerde bu genellikle beslenme sırasında ya da hemen sonra ağızdan süt gelmesi şeklinde görülür. Amerikan Pediatri Akademisi'ne (AAP) göre normal reflü genellikle 2-3 haftalıkken başlar ve 4-5 ay civarında zirve yapar. AAP'ye göre gulf ile kusma aynı şey değil: Gulfta az miktarda süt, çoğu zaman bir geğirtiyle birlikte ağızdan kolayca akar ve bebeği rahatsız etmez. Kusma ise mide içeriğinin karın kaslarının güçlü kasılmasıyla dışarı atılmasıdır ve genellikle rahatsızlık verir.
**Mutlu gulfçular.** AAP, gulf çıkarırken huzursuz olmayan ve ağrı çekiyor gibi görünmeyen bebekleri mutlu gulfçular olarak tanımlıyor. NHS'ye göre reflü genellikle bebek 8 haftalık olmadan başlar ve 1 yaşına kadar düzelir. AAP de zamanında doğan çoğu bebekte belirtilerin 9-12 ayda geçtiğini söylüyor. Yani çoğu zaman mesele sadece zaman.
**Reflü ile reflü hastalığı arasındaki fark:** AAP'ye göre reflü bebekte sorunlara ya da başka belirtilere yol açıyorsa reflü hastalığından (GÖRH) söz edilir. Şunlar reflü hastalığını düşündürebilir: • Beslenmeyi reddetme • Beslenirken ağlama ya da sırtını geriye doğru yay gibi germe • Hırıltı, öksürük gibi solunum belirtileri • Gulfta kan, gulfun sıklığının ya da şiddetinin artması • Yeterli kilo alamama ya da ıslak bez sayısının azalması AAP'ye göre ilk adım genellikle beslenme ve pozisyon değişiklikleri. İlaç ancak bu değişikliklere rağmen belirtiler sürerse gündeme gelir ve bu kararı doktor verir.
**Gulfu azaltmak için ipuçları:** • Daha az miktarda ama daha sık besle (AAP). • Beslenirken bebeğini dik tut (NHS). • Gazını yalnızca sonunda değil, beslenme sırasında da çıkar (AAP, NHS). • Beslenmeden sonra bebeğini 20-30 dakika dik pozisyonda tut, bu sürede hareketli oyunlardan kaçın (AAP). • Emzirme ya da biberon pozisyonu için ebe, hemşire veya aile hekiminden destek iste (NHS).
**Uyku: Reflü olsa bile sırtüstü.** NHS, reflüsü olan bebeklerin de düz bir yüzeyde sırtüstü uyutulmasını, yan ya da yüzüstü yatırılmamasını vurguluyor. NHS ayrıca beşiğin ya da yatağın baş tarafının yükseltilmemesini söylüyor. Güvenli uyku kuralları reflüde de aynen geçerli.
**Pilor darlığı: Fışkırır tarzda kusma.** AAP'ye göre pilor darlığında mide çıkışındaki kas kalınlaşır ve besinin geçişini engeller. Genellikle 2 hafta ile 4 ay arasında başlar. Tipik belirtisi, her beslenmeden sonra yaklaşık 15-30 dakika içinde gelen güçlü, fışkırır tarzda kusmadır. Böyle bir kusma fark edersen hemen çocuk doktorunu ara.
**Yeşil kusma acildir.** AAP, kusmukta safra (yeşil renkli madde) ya da kan görülmesini acil bir işaret olarak sayıyor. NHS de yeşil ya da sarı kusmukta ve kanlı kusmukta hemen yardım alınmasını öneriyor. Bu durumda beklemeden bebeğini değerlendirt.
**Sıvı kaybına dikkat.** AAP'ye göre ağız kuruluğu, ağlarken gözyaşı olmaması, bıngıldağın çökmesi ve daha az çiş yapma sıvı kaybının işaretleridir. Sık kusan bebekte bu işaretleri yakından izle.
**Ne zaman doktora, ne zaman 112?** NHS'ye göre şu durumlarda aile hekimine başvur: • Önerilere rağmen düzelme yoksa • Reflü 6 aydan sonra ilk kez başladıysa ya da 1 yaşından sonra sürüyorsa • Bebeğin kilo kaybediyor ya da yeterli kilo almıyorsa Şu durumlarda ise beklemeden acile git ya da 112'yi ara: • Yeşil ya da sarı kusma, kusmukta kan • Fışkırır tarzda kusma • Kakada kan • Şiş ya da hassas karın • Sıvıları hiç tutamama ya da beslenmeyi reddetme • Çok yüksek ateş, durmayan şiddetli ağlama • Sıvı kaybı işaretleri ya da belirgin halsizlik
Sevgili anne, omzundaki süt lekeleri bu dönemin en sık rastlanan hatırası. Mutlu ve kilo alan bir bebek için gulf çoğu zaman sadece çamaşır demek. İçine bir şüphe düşerse doktoruna sormaktan çekinme, bebeğini en iyi sen tanırsın.
