Adet ürünü seçmek tamamen kişisel. Bedenine, akışına, günlük hayatına ve neyle rahat ettiğine göre değişir. Amerikan Kadın Doğum Uzmanları Derneği (ACOG), bu ürünlerin farklı zamanlarda kullanılabileceğini, bazılarının birlikte de kullanılabileceğini belirtiyor. İşte her biri hakkında bilmen gerekenler.
**Ped:** İç çamaşırına yerleştirilen ve kanı emen bir üründür. ACOG'a göre farklı boy ve kalınlıklarda, kanatlı ya da kanatsız seçenekleri var. Akışın hafif olduğu günler için daha ince günlük pedler kullanılabilir. Pedini vücut yapına, akışına ve rahatlığına göre seç. ACOG pedin en az 4-8 saatte bir ya da dolduğunda, ıslak ve rahatsız hissettirdiğinde değiştirilmesini öneriyor. Deodorantlı pedler cildi tahriş edebilir.
**Adet külodu:** Kumaşına emici bir katman dikilmiş, yıkanıp tekrar kullanılabilen bir iç çamaşırıdır. ACOG'a göre ürüne ve akışına bağlı olarak bütün gün giyilebilir, ama bazen daha sık değiştirmen gerekebilir. Ekstra koruma için ped, tampon ya da kapla birlikte de kullanılabilir.
**Tampon:** Vajinaya yerleştirilen ve kanı içeride emen küçük bir üründür. Aplikatörlü ya da parmakla takılan türleri var. ACOG'a göre doğru yerleştirildiğinde hissedilmez, çıkarmak için ucunda bir ip bulunur. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) şunları öneriyor: • Tamponu 4-8 saatte bir değiştir. Tek bir tamponu asla 8 saatten uzun tutma. • İhtiyacın olan en düşük emicilikteki tamponu seç. Bir tamponla 8 saat değiştirmeden durabiliyorsan emicilik fazla yüksek olabilir. • Tamponu yalnızca adet sırasında kullan. • Takmadan önce ve çıkardıktan sonra ellerini yıka.
**Toksik şok sendromu (TŞS):** Nadir görülen ama hayatı tehdit edebilen bir hastalık. NHS, tampon ya da adet kabı kullanımıyla ilişkili olabileceğini belirtiyor. FDA'nın saydığı belirtiler: ani yüksek ateş (genellikle 38,9 derece ve üzeri), kusma, ishal, ayağa kalkınca bayılma ya da bayılacak gibi olma, baş dönmesi ve güneş yanığına benzeyen bir döküntü. NHS'e göre böyle bir şeyden şüphelenirsen tamponu ya da kabı hemen çıkar ve tıbbi yardım al. Bilinç bulanıklığı, nefes almada zorluk ya da geniş alanlarda deri soyulması varsa vakit kaybetmeden 112'yi ara.
**Adet kabı:** Vajinaya yerleştirilen ve kanı toplayan esnek bir kaptır. ACOG'a göre kap 8-12 saatte bir çıkarılıp boşaltılmalı. Bazı kaplar tek kullanımlık, bazıları ise yıkanıp tekrar kullanılabiliyor. NHS, kap kullanırken ellerini yıkamanı, ürünün talimatlarına uymanı ve kabı gereğinden uzun tutmamanı öneriyor. Temizlik ve saklama için kendi kabının kullanım kılavuzunu takip et.
**Spiral (RİA) kullanıyorsan:** Adet kabı ya da tampona başlamadan önce spiralini takan doktora danış. Kabı nasıl takıp çıkarman gerektiğini, spiral iplerine dikkat ederek nasıl kullanacağını onunla konuşmak en güvenli yol.
**Bekaret ve adet ürünleri:** Pek çok genç kız ve aile, tampon ya da kabın "bekareti bozacağından" endişe ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), "bekaret" kavramının tıbbi ya da bilimsel bir temeli olmayan sosyal, kültürel ve dini bir kavram olduğunu, kızlık zarının görünümünün de cinsel ilişki geçmişini güvenilir şekilde göstermediğini açıkça belirtiyor. Hangi ürünü kullanacağın tamamen senin kararın. Kendi rahatlığına ve değerlerine göre seçebilirsin.
**Kısaca karşılaştırma:** • **Ped:** Dışarıdan kullanılır, en az 4-8 saatte bir değiştirilir. • **Adet külodu:** Yıkanabilir, akışa göre bütün gün giyilebilir. • **Tampon:** İçeride emer, en fazla 8 saat, en düşük emicilik. • **Adet kabı:** Kanı toplar, 8-12 saatte bir boşaltılır.
**Ne zaman doktora?** Şu durumlarda doktoruna başvur: • 1-2 saatte bir ped ya da tampon değiştirmen gerekiyorsa ya da adetin 7 günden uzun sürüyorsa • Adet ağrın günlük işlerini yapmana engel oluyorsa • Spiral kullanıyorsan ve kap ya da tampon kullanımı konusunda emin değilsen Tampon ya da kap kullanırken ani yüksek ateş, kusma, baş dönmesi ya da döküntü gibi TŞS belirtileri yaşarsan ürünü çıkar ve hemen tıbbi yardım al. Durum ağırsa 112'yi ara.
Sevgili kadın, doğru ürün kendini rahat ve güvende hissettiğin üründür. Denemekten, değiştirmekten ya da farklı günlerde farklı ürünler kullanmaktan çekinme. Bedenini tanıdıkça en iyi seçimi zaten sen yapacaksın.
